Cinselliği nasıl anlatabiliriz?

Bir gün her çocuk aşk, cinsellik ve doğum ile ilgili sorular sorar ve anne-babaların çoğu o gün geldiğinde kendilerini çaresiz hissederler. Hangi yaşlarda nasıl açıklamalar yapabiliriz?

-"Anne bu balonu bana şişirir misin?" 5 yaşındaki Ozan'ın elinde tuttuğu balona bakınca annesi kulaklarına kadar kıpkırmızı kesilirken babası farkında olmadan "onu da nereden buldun??" diye bağırıyor ve aslında cevabı kendisi biliyor. Masadaki diğer misafirler nereye bakacaklarını şaşırmış durumda yüzlerine yayılan sırıtmayı gizlemeye çalışıyorlar.. Minik Ozan'ın elinde tuttuğu balon yatak odasının çekmecesinde bulduğu bir prezervatiften başka bir şey değil aslında...

Pek çok ebeveyn cinsellikle ilgili son derece açık bir tutum içinde olsa da böyle bir durumla karşılaştıklarında nasıl davranacaklarını, çocuklarını bu konuda nasıl eğitebileceklerini bilmiyorlar. Çocuklarımız gazete ve dergilerde görüp okudukları yazılardan yada televizyonlarda gördükleri sahnelerden bu kavrama pek yabancı olmasalar da bu karmaşık konuyu onlara nasıl açıklayabiliriz?

Kalabalık bir ortamda çocuğumuz bizi utandıracak sorular sorduğunda nasıl davranabiliriz? Zaman kazanmaya çalışabiliriz: "Evet, bu iyi bir soru" türünde bir yanıt size düşünme fırsatı yaratır. Kısmi cevaplandırma: konu ile ilgili aklınıza gelen ilk yanıtı verin ama ilk fırsatta bu konu üzerine düşünüp bir dahaki sefere daha açıklayıcı olun. Erteleme: "bu soru çok özel bir soru ve bunu seninle daha sonra ikimiz baş başa iken konuşmak isterim. Gözlerini kapatın ve bu işi bitirin: Eğer yeterince özgüvenli iseniz ve cinsellikle ilgili açık bir tutumunuz varsa şöyle bir cevap verebilirsiniz "Bu bir prezervatif. Annenle baban şimdilik başka bir bebek istemedikleri için bunu kullanıyorlar.

Çocuklar evlerinde bu konu ile ilgili yeterli bilgiyi alamadıklarını hissettiklerinde bu bilgiyi başka kaynaklardan almaya çalışacaklardır ve bu bilgiler her zaman pek doğru olmayabilir.. 5 yaşındaki oğlunuz bebeklerin annelerin göbek deliğinden çıktığını düşünürken, 15 yaşındaki ergen kızınız ilk cinsel ilişkisinde hamile kalmayacağını düşünebilir.

Bu, çocukların cinsel anlamda bilgilendirilmediği anlamına gelmez. Esas problem ebeveynlerin çocuklarının yaşlarına ve bilgilerine uygun açıklamalar yapmakta zorlanmaları.. Cinsellik ile ilgili eğitim okul öncesi yaşlardan başlayıp ergenliğin son dönemine kadar devam eden bir süreç olmalıdır. Bebeğinizin doğumundan itibaren onu ne kadar çok kucaklar, öper severseniz çocuğunuzun vücudu ile o derecede barışık olmasını ve ileri yaşlarda cinselliği olması gerektiği gibi güzel bir şey olarak algılamasını sağlarsınız.

Bu, çocukların cinsel anlamda bilgilendirilmediği anlamına gelmez. Esas problem ebeveynlerin çocuklarının yaşlarına ve bilgilerine uygun açıklamalar yapmakta zorlanmaları..

Miniklerin 2-3 yaşlarından itibaren aynanın karşısına geçip vücudunu incelemeye başlaması cinselliğin ilk şekillerinden birisidir. Aynı şekilde çocuklar doktorculuk oyunlarında karşı cinsin özelliklerini keşfetmeye çalışırlar. Çocuklarımıza cinsellik konusunda açık davranırken bu konuda sınırlar olduğunu da öğretmemiz gerekiyor. Her insanın bir "özel hayatı" vardır ve HAYIR kelimesine mutlak anlamda saygı gösterilmesi gerekir. En doğru ve en kolay eğitim iyi bir örnek olarak yapılır.. Anne-baba çocuklarının yanında bir rahatsızlık hissetmeden rahatlıkla sarılıp öpüşebiliyor ve sevgilerini ifade edebiliyorlarsa çocuklar bu duyguların nasıl bir şey olduğunu daha rahat anlayabiliriler.

Cinsel bilgilendirme süreci aynı zamanda kendi kendinizin bu konuyla ilgili bakış açınızı gözden geçirmenizi sağlayacak bir süreçtir. Çocuğunuzun sorularını cevaplandırırken kendinizi huzursuz hisseder yada yetersiz cevaplar verdiğinizi düşünürseniz çocuğunuzun da tanıdığı bir yakınınızdan bu konuda yardım isteyebilirsiniz. Örneğin yaşı ilerleyen erkek çocuğunun annesine durmaksızın sorduğu sorulara annesinin vereceği yanlış yada eksik bilgiler yerine babanın yada amcanın çocuğa bu konuda yardımcı olması daha doğru olacaktır.

Ancak bunu yaparken başından savmak şeklinde değil (mesela çoğu babanın yaptığı gibi: bunu annene sor lütfen!) kendi sıkıntılarınızı açıkça kabul ederek mesela "ben ne yazık ki sizler kadar rahat yetişmedim ama senin bu konuda daha doğru bilgi almanı istiyorum.." şeklinde bir başlangıçla çocuğu başka bir kişiye yönlendirebilirsiniz..

Yaş gruplarına göre sorular ve cevapları 7 Yaş öncesi: -Neden annemin memeleri var, babamın yok? Annen bir kadın, baban bir erkek. Erkeklerin memeleri yoktur. Kadınlar ise çocuk sahibi olabildikleri için memeleri vardır. Çocuk doğduktan sonra annelerin memelerinden gelen sütle bebekler beslenir. -Bebekler annelerin karnına nasıl giriyor? Anne ve babaların vücutları birbirine çok uygundur ve birbirleri ile çok yakınlaştıklarında bir bebek oluşabilir. Bu bebek annelerin karnında büyür. 7 Yaş sonrası: -O küçük delikten bebekler nasıl çıkıyor? Bebeğin çıktığı delik çok esnek bir şeydir ve doğum olacağı zaman bebeğin içinden çıkabileceği kadar büyüyebilir. -Eğer bebek yapmak istemiyorsanız neden beraber yatıyorsunuz? Çünkü büyükler birbirlerini çok sevdiklerinde bazen sadece birbirini sevmek yada öpmek yeterli olmaz. O zaman birbirine gerçekten çok yakın olmak isterler. Ergenlik öncesi: -Orgazm ne demektir? Yetişkin bir kadın ve erkeğin ancak cinsel ilişkide bulunduğunda yaşayabileceği çok özel bir duygudur. -Regl ne demektir? Yetişkin kadınlar ayda bir kez vajinalarından kanarlar. Buna Regl yada aybaşı denir. Bunun sebebi kadınların yumurtalıklarından her ay 1 yumurtanın döllenmek üzere hazırlanmasıdır. Eğer döllenme yani bebeğin oluşumu gerçekleşmezse bu yumurta bir miktar kan ile vücuttan atılır ve ertesi ay yeni bir yumurta oluşur. Her genç kız 12-15 yaşları arasında ilk kez regl olur.

Araştırmalar cinsel bilgileri edinmek konusunda en önemli kaynağın anneler olduğunu kız ve erkek çocukların yarıdan çoğunun cinsellikle ilgili bilgileri annesinden öğrendiğini doğruluyor. Okullarda genellikle cinselliğin biyolojik yönünden bahsedilirken asıl cinsel eğitimde duyguların önemli yer tutması gerektiğini belirten uzmanlar cinselliğin asıl sebebinin aşk ve sevgi olduğunu hatırlatıyorlar..Cinsel eğitim için kendiniz bir zaman belirleyip uzun bir konuşma yapamazsınız. Çocuktan gelen soruları bekleyip tamamen onun soruları doğrultusunda bir bilgilendirme yapmanız gerekir. Bu soruların geleceğinden emin olabilirsiniz!

En geç 4-5 yaşlarında kızlar ve erkekler aralarındaki bu "ufak" farklılık konusunda teoriler üretmeye başlarlar. Kadınların hamile olduklarını gözlemleyip bu bebeklerin nereden çıktığını düşünmeye başlarlar. Çocuklar bu konularda soru sormaya ilk başladıklarında "bebekler annelerinin karınlarında büyürler" türünde bir cevap ile tatmin olacaklardır. Bundan fazlasını öğrenmek istiyorsa sormaya devam ederler ve ancak o zaman başka açıklamalar yapmak gerekebilir. Cinsel eğitim konusunda hepimizin yaptığı en önemli hata gereğinden fazlasını anlatmaktır. Bu durumda çocuklar asıl konuyu unutup verilen cevapları da anlamadıkları konu ile ilgili bilgilenme gerçekleşmiyor.

Çocuklar ergenlik çağına girdiğinde cinsel bilgiler yetersiz ise bu dramatik sonuçlar doğurabiliyor.. Cinsel özgürlüğün önümüzdeki dönemde daha da artacağını düşünürsek ülkemizde de gençleri evlilikten çok önce korunma yöntemleri ile ilgili bilgilendirmek gerekiyor. Almanya'da yapılan bir araştırma gençlerin 15-16 yaşlarında ilk cinsel deneyimlerini yaşadıklarını ve bu yaştaki gençlerin hemen hepsinin korunma hakkında bilgili olmakla beraber erkeklerin %16'sının, kızların ise %11'inin ilk sefer'de korunmayı "unuttuğu" ortaya çıkarılmış. Ebeveyn olarak bu yaşlarda artık pek fazla bir eğitim verme şansımız kalmıyor ne yazık ki.. Bu yaşlarda çocuklar öğrenmek istediklerini genellikle arkadaşları ile konuşarak yada kitap vb. yayınlardan okuyarak öğreniyorlar. Bu yaştan sonra ancak size güven duymasını sağlayarak yaşadıklarını sizinle paylaşmasını sağlayabilirsiniz. Kendisine "senin doğru olanı yapacağını biliyorum ama bana ihtiyacın olduğunda yanındayım" mesajını vermelisiniz..