Ek besinler ve mama

Çocuğu değişik tadlara alıştıran, ileri yaşlar için kolay yeme alışkanlığı kazandıran (meyve suyu veya püresi, sebze çorbası veya püresi, muhallebi, yoğurt, peynir, reçel, bisküvi, ekmek, yumurta vs.) besleyici değeri yüksek, alerji yapma olasılığı az olan besinlerdir. Ek gıdalar, kaşıkla veya bardakla verilmelidir. Yeni deneyeceğiniz yiyecekleri, çocuk aç iken alışık olduğu gıdalardan önce veriniz. Yeni verilen yiyeceklerin alerji yapıp yapmadığına dikkat ediniz. Şüphelenilen gıda, çocuğa verilmediği zaman belirtilerin geçip geçmediğini kontrol ediniz. Çocuğunuzun sevmediği yiyecekleri vermekte ısrar etmeyiniz, 1-2 gün sonra tekrar deneyiniz. Çocuğunuzun hoşlanmadığı önemli yiyecekleri zaman zaman tekrar deneyiniz.
 

	Meyveler İlk verilecek ek gıdadır. Elma, şeftali, mandalina gibi meyvelerin suları, 1-2 tatlı kaşığından başlanarak verilir ve yavaş yavaş arttırılır.   Elma Elma yıkanır, kaynar sudan geçirilir, soyulur. Cam rendede veya makinede püre haline getirilir. Çift kat tülbentten suyu sıkılır. Su veya püre olarak yedirilir.   Şeftali Şeftali yıkanır, kaynar sudan geçirilir, kabuğu soyulur, dilimlere ayrılır, çatalla veya makinede püre şekline getirilir. Tülbentten suyu sıkılır. Su veya püre olarak yedirilir.   Muz Çatalla veya makinede püre şekline getirilir. İsteniyorsa portakal veya elma suyu ile biraz sulandırılabilir.
	Sebzeler Karışık Sebze Maması 4-5. ayında (meyve sularına başlandıktan 1-2 hafta sonra) genellikle öğle öğününde, 1-2 tatlı kaşığından başlanıp yavaş yavaş arttırılarak verilir. Başlangıçta koyu çorba, ilk haftadan sonra koyu püre şeklinde hazırlanır.   1. Hafta (Sebze Çorbası) 4 su bardağı su, 1 tutam tuz, 2 orta boy havuç, 1 orta boy patates 45-50 dakika ağzı kapalı kapta pişirilir. Düdüklü tencere kullanılıyorsa 1,5 su bardağı su ile 10-15 dakika pişirilmesi yeterlidir. Tel süzgeçten aktarılarak hiç ezmeden sebzelerin suyu bir kaba alınır.Bir çay kaşığı irmik ilave edilerek 5 dakika kaynatılır.   2. Hafta (Basit Sebze Püresi) Yukarıdaki gibi pişirilir. Tel süzgeç veya makinede havuçlar ve patatesler tamamen ezilerek püre şekline getirilir. Bu pürenin içine yine irmik katılarak yukarıdaki şekilde mamanın hazırlanması tamamlanır.   3. Hafta (Karışık Sebze Püresi) 4 su bardağı su, bir tutam tuz, 2 orta boy havuç, 1 orta boy patatese ek olarak 1 çay kaşığı pirinç ve her gün, bir yenisi ilave edilmek üzere mevsimlik sebzeler (örneğin ilk gün 3-4 yaprak maydanoz, ertesi gün maydanoz+bir kaç yaprak ıspanak, ertesi gün bunlara ek olarak 1/4 enginar, 1/4 domates vb.) eklenir. Tel süzgeç veya makineden geçirilerek elde edilen püreye yine 1 çay kaşığı irmik ilave edilerek 5 dakika daha pişirilir.   4. Hafta (Tam Sebze Püresi) Yukarıdaki şekilde hazırlanan püreye 1 çay kaşığı margarin yağı veya pastörize tere yağ katılır.   6. Ayda Sebze çorba veya püresine bir yemek kaşığı kıyma (3 kez çekilmiş) eklenmelidir.
	Muhallebi 5. ayından itibaren, sebze püresinden 1-2 hafta sonra başlanır. Genellikle akşam öğünü olarak verilir. İnek Sütü Muhallebisi 1 su bardağı süt, 1 tatlı kaşığı pirinç unu, 1 tatlı kaşığı şeker ile yapılır. Soğuk sütün bir kısmı ile pirinç unu iyice ezilir. Kalan süt eklenir ve karıştırılarak pişirilir. İnmeye yakın şeker eklenir. Formül Sütler İle Muhallebi 1 su bardağı su, 1 tatlı kaşığı pirinç unu karıştırılarak pişirilir. Ateşten indirildikten sonra 6 ölçek formül süt katılır. Gerekirse tel süzgeçten geçirilir.
	Yoğurt Genellikle ikindi öğünü ek gıdası olan yoğurt muhallebi yerine de verilebilir: Evde Yoğurt Yapımı Bir litre süt kaynatılır. Bir kaç dakika, parmak dayanıncaya kadar soğumaya bırakılır. Bir çorba kaşığı yoğurt, 1-2 kaşık sütle sulandırılarak süte eklenir ve yavaşça karıştırılır. Yaptığımız kabın kapağı kapatılıp, üzeri sarıldıktan sonra, hareket ettirmeksizin sıcak bir ortamda 6-7 saat bekletilir.
	Kahvaltı Beşinci ayından itibaren çocuk yukarıdaki besinlere alıştıktan sonra başlanır. Hazırlanışı Formül süt, peynir, reçel veya pekmez, ekmek ile hazırlanır. Tuzu çıkartılmış peynir ve reçel süt içinde ezilir ve karışıma ekmek içi katılır. Önce 1 -2 tatlı kaşığı olarak başlanır ve miktarı giderek arttırılır. 1 yaşından önce alerji yapma özelliği nedeni ile bal verilmemelidir. Kahvaltıya arzu edilirse 1 çay kaşığı yağ eklenebilir. Kısa süre sonra peynir, reçel, yağ, ve ekmek, sütten ayrı olarak verilebilir.
	Yumurta Yabancı protein olarak alerji yapabilecek besi maddesi olduğu için küçük miktarlardan başlayıp giderek artırılarak verilir. Isı ile proteinler kısmen parçalanarak alerjik özellikleri de azalır. İlk başlandığı zaman (5-6 aylıkta) yumurta katı pişmiş olarak ve yalnız sarısı verilir. 1/2 kahve kaşığı yumurta, sebze öğününden hemen önce, 1/2 kaşık sebze ile karıştırılarak verilir. Gün aşırı ve her defasında miktar arttırılarak 8-10 günün sonunda sarısının tamamı verilir. Alerjik belirtiler (kusma, ishal, deride döküntü) görülen çocuklarda kesilir ve 2-3 hafta sonra yeniden denenir. Belirtiler tekrarlıyorsa verilmez. İyi tahammül edenlerde, 7 aylıkta yumurta sabah öğününe alınır. Haftada 3-4 yumurta sarısından fazlası verilmemelidir. Yumurta akı alerji yapabileceğinden, 12. aya kadar önerilmez.
	Kıyma Altıncı ayın sonundan itibaren, bebeğiniz tam bir öğün sebze püresi almaya başladığında, püreye kıyma şeklinde et ilavesi yapabilirsiniz. Bir öğün sebze püresi içine bir çorba kaşığı kıyma yeterlidir. Diğer öğünlerde, baharatsız ızgara köfte veya tavuğun beyaz eti didikleyerek küçük parçalar halinde sebze pürelerine eklenebilir.
	Köfte Yağsız, sinirsiz dana veya sığır kıymasından, çok az ekmek ufağı ve tuz ilavesiyle hazırlanır.Yağsız tavada veya ızgarada pişirilir. İçinin de iyice pişmesine dikkat edilir.Sebze maması veya ayrı olarak yedirilir.
	Balık ve Tavuk Yedinci aylıktan sonra haşlanmış veya ızgarada pişirilmiş beyaz etli balıklar verilebilir. Tavuk eti makineden geçirilerek hazırlanır. Kılçıklı balıkların iyi ayıklanması gerekir. Alerji yönünden dikkatli olunmalıdır.
	Tahıl Çorbaları Mercimek, yoğurtlu yayla, acısız tarhana çorbaları çocuğa 9. ayından itibaren değişik tadları öğretmek açısından verilebilir.
	Karaciğer Püresi Dana veya kuzu karaciğeri yıkanır. Üzerindeki zar çıkarıldıktan sonra, yağsız tavada veya haşlanarak pişirilir. Rendelenerek veya makinede püre haline getirilip, sebze püresine karıştırılarak verilir. İlk 5 günde 1-2 çay kaşığı (5g.)'dan başlanarak 1-2 çorba kaşığına çıkarılır. Karaciğer haftada birden fazla verilmez. Ayrıca beyin vermenin de herhangi bir faydası yoktur.