Türkiye'de internet eğitimi

Türkiye'de eğitimde internet 1980'li yılların ikinci yarısında üniversitelerde başladı ve 1990'lı yıllarda yaygınlaştı. 1990'lı yılların ortalarında ise ilk ve orta öğretimde somut ve aktif kullanıma uygun bir takım uygulamalar ortaya çıktı.

Milli Eğitim Bakanlığı' nın Temel Eğitim projesi (TEP) ile eğitimde internet' in kullanımı oldukça iyi bir gelişim izleyeceği düşünceleri hakimdir. Temel Eğitim Projesi normalde temel eğitimin 5 yıldan 8 yıla çıkarılmasına yönelik bir projedir. Bu projeyle ilkokullar ilköğretim kurullarına dönüştürülmekte ve bu yapılırken temel bilgisayar eğitimi de bunun kapsamı içerisinde düşünülmektedir. Bu doğrultuda M.E.B. yaklaşık 22 bin civarındaki ilköğretim kurumlarına bilgisayar laboratuarı kurmayı amaçlamaktadır. Okulların bilgisayar laboratuarlarına kavuşmasıyla birlikte, bütün okulları içine alan büyük bir eğitim ağı kurulmaktadır. Bu ağa Milli Eğitim Bakanlığı bilgi ağı anlamına gelen MEB.NET denilmektedir. Buna ilaveten bu sistem bütün okulların internet kullanımına geçişini hedeflemektedir.

Laboratuarların kurulması ile birlikte, kısa bir zaman içerisinde okulların hem internet' e erişimleri sağlanacak, hem de internet aracılığıyla ortak projeler üretmeleri ve birbirleriyle bağlantı kurmaları mümkün olacaktır. İleride derslerin ve sınavların internet üzerinden verilmesi sağlanabilir. Bunun etkin bir biçimde sağlanabilmesi için başta öğretmenlerin eğitilmesi gerekmekte ve bu konuda M.E.B. tarafından uygulamalar başlamıştır.

İnternet kullanımının öğretim kurulları tarafından iyi bir şekilde oturtulup öğrencilere benimsetebilmek için bazı önlemler ve geliştirici uygulamalar yapılması öngörülmektedir:

Okullardaki mevcut laboratuvarlar yeterli değildir.Çocukların boş saatlerinde laboratuar kullanmaları henüz mümkün değil.Teneffüsler, ders çıkışı veya hafta sonlarında İnternet'te çalışabilecekleri ortamlar yaratılmalıdır.

Uzaktan eğitim materyalleri yeterince geliştirilmiş değildir. Özellikle Türkiye' de geliştirilmiş, çeşitli yaş gruplarına uygun web siteleri oluşturulmalıdır. Kaynakların çoğu yurt dışında ve İngilizce olarak geliştirildikleri için küçük yaşta olup da yeterli İngilizcesi olmayanların bu kaynaklardan faydalanabilmeleri mümkün değildir.

Donanımla ilgili alt yapı sorunlarının da çözülmesi örneğin üzerinde rahatlıkla görüntülerin izlenebildiği, ses dosyalarının dinlenebildiği bir yapıya dönüştürülmesi, eğitici materyalleri birçok insanın anında izlemesi açısından gereklidir.

Daha çok sayıda bilgilendirici ve düzeyli içerik sağlayıcı kuruluşların faaliyetleri desteklenmelidir.

İnternet'in eğitimde kullanımı sadece okullarla sınırlı olmayıp evlerde de kullanılması desteklenmelidir. Bu konuda velileri de bilinçlendirecek ve yönlendirecek kaynaklar geliştirilmelidir.

Çocuklar ödevlerini internet üzerinden, öğretmenleriyle yazışarak ve araştırma olanaklarının zenginliğinden yararlanarak yapabiliyorlar. Bu şekilde bilgisayar yoluyla bilgi, pek çok kişi tarafından yayılıyor ve paylaşılıyor. Bilgiyi yayarken kelime-işlem programlarıyla yazı yazabilme, birtakım verilerden grafik ya da tablolar üretebilme, görüntü işleme programlarıyla resim yapabilme gibi bazı bilgisayar becerilerine sahip olmak gerekiyor. Kullanıcılar bu becerilere sahipseler başkalarının üretmiş oldukları bilgiye rahatlıkla ulaşabiliyorlar. Buna ilaveten kullanıcının bir web sitesini bulabilme, konuya veya kavrama göre sorgulamalar yapabilme yeteneklerini de geliştirmesi gerekiyor. Tüm bu becerilerin temel eğitim kapsamında öğrencilere verilmesi beklenmektedir.

İnternetin çocukların bütün dünyadaki bilgi kanallarına ulaşabilmesini sağlamak ve kendi düşüncelerini ve üretimini arkadaşlarıyla paylaşmasını sağlamak gibi avantajları onların eğitimleri ve kendilerini geliştirmelerinde çok önemli bir konudur.

Dikkat!

İnternet'in yukarıda saydığımız avantajlarına bir de çocuklar tarafından kötü niyetli olarak kullanılması durumunda dezavantajlarını da eklemeliyiz. Örneğin bazı çocuklar ana babalarının kredi kartı numarasını öğrenip internet üzerinden alışveriş yapabilirler. Bu biraz da para çalma gibi bir hırsızlık olayının çağa uygun haline dönüşmesi demek oluyor. Bu nedenle ebeveynlere çocuklarının internetle ilişkisini sadece avantajları değil, bu gibi kötü sonuçlar doğuracak yan etkilerini de göz önünde bulundurarak çocuklarını kontrol altında tutmaları önerilebilir. Bilgisayarla yakından ilgili bazı çocuklar bazı web sitelerine girip, bu sitelere zarar verebiliyorlar. Bunun bir eve girip hırsızlık yapıp, zarar vermekten farklı olmadığı çocuklara ebeveynleri tarafından uygun bir dille anlatılması gereklidir. Bu noktada bu gibi sorunları gidermek amacıyla, internet servis sağlayıcılar yaptıkları sözleşmelerin bazı önkoşullar ve anlaşmalar içermesini isteyebilir ve bu yolla istenmeyen web sitelerine girilmesini önleyici tedbirler alabilirler. Ayrıca çocukların bilgisayarına kurulan ve çocuk web sitesine bağlanırken o sitenin, aşırı şiddet veya seks unsuru taşıyıp taşımadığını kontrol eden programlar vardır. Eğer ki erişilmeye çalışılan site bu unsurları içeriyorsa, program sitenin ekrana gelmesini engellemektedir ve ekranda bu siteyi açamayacağına dair bir uyarı belirmektedir.

İnternetteki Yabancılara Karşı Çocuğunuzu Uyarın

Tüm ana ve babalar çocuklarının hiç tanımadıkları sokakta tanıştıkları yabancılarla ilişkilerde dikkatli davranmaları gerektiğini çocuklarına hep öğütlerler. Ancak çocuğunuz bu tür kötü niyetli yabancılarla sokakta değil de chat odasında çıkarsa neler yapılmalıdır? İnternet üzerinden haberleşme ve karşılıklı konuşma imkanı çocuklar için yeni ve ciddi bir tehlike oluşturmaktadır. Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü UNESCO'da internetteki chat odalarında çocuklarla sanki çocukmuş gibi konuşan ve onların en özel bilgilerini öğrenen kötü niyetli kişilerin varlığı ve bunların çocuk kaçırma olaylarına karıştığı belirlenmiştir. Örneğin Amerika'da şimdiye kadar 1600 kadar çocuk internet yoluyla kandırılarak kaçırılmıştır. Ülkemiz açısından bu durum bu ölçekte olmasa dahi çocukların internet kullanımı gün geçtikçe arttığı için ülkemiz açısından da önemli bir gündem maddesi olduğunu kabul etmemiz gerekiyor. Çocukları internet kullanan anne ve babaların çocuklarını tanımadıkları insanlarla chat yaparken ve mektuplaşırken (e-mail) kendi özel bilgilerini örneğin telefon numarası, adres ve gerçek isimlerini vermemeleri konusunda çocuklarını uyarmaları gerekmektedir.

Sonuç olarak, çocuklar için internet çeşitli nedenlerle anne babalarından gizleyecekleri, mahrem bir faaliyet alanı olmamalıdır. Çocuklarınızla samimi bir ilişkiye girip, internet üzerinde neler yapabileceğine dair kesin bir fikre sahip olmak ve onun özel yaşamını tümüyle bozmadan uyarıcı olmak gerekmektedir.