Ayarlarımızla fazla oynamayalım
'Ayar noktası' kavramı olarak bilinen bir teori vardır.
Bu teoriye göre her kişinin kilosunu belli bir sınırda tutmaya çalışan iç
ayarlar mevcuttur. Bu ayarlar doğuştan planlanmıştır. Kiloyu değiştirmeye
çalıştığınız takdirde vücut yağ miktarını bu ayar noktasının belirlediği
sınırlar içinde yeniden düzenleyecektir.
Olayı anlamak için beden ısısını örnek verelim. Hepimizin beden ısısı 36.5
derece civarına ayarlanmıştır. Çok sıcak ya da çok soğuk havalar bu beden
ısısını değiştiremez. Ancak bedenin kilo ayarı ısı ayarından biraz farklı
çalışıyor gibi. Ayarlama tek yönde çalışıyor. Yani çok aşırı kilo alınsa
bile bu kilo alımına karşı fazla bir çaba göstermiyor ayar mekanizmaları.
Ama alınmış kiloları vermeye karşı büyük bir direnç gösteriyor. Bir kişi
şişmanlayıp yeni bir kiloya ulaştığı zaman beden bu yeni kiloyu yeni ayar
noktası olarak benimsiyor.
Bedende her şey kilo vermeye karşı çalışıyor gibi. Örneğin diyet yapmaya
başlandığı zaman metabolik hız yavaşlıyor. Yani beden mevcut kalorileri daha
yavaş yakmaya başlıyor. Yağ hücreleri daraldıkça insülin hormonunun etkisine
karşı daha hassas oluyor. Bu durumda yağ hücrelerinin içinden bir şeyler
koparmak çok güçleşiyor. Yani bedenimiz zayıflamaya karşı birçok savaşım
olanaklarına sahip, ama aşırı kiloya karşı pek donanımı yok. Bunun nedeni
aşırı beslenmenin eski çağlarda bir sorun olmaması olabilir. Aşırı beslenme
modern çağın sorunu ve henüz genetik şifrelerimiz bu olaya karşı gerekli
ayarlamalardan geçecek zamanı bulamamış.
Tam olarak kanıtlanmamakla beraber ilginç bir gözlem daha var. Her yapılan
diyetten sonra tekrar kilo almak çok daha kolay oluyor. Bu olaya ""yo-yo
sendromu" deniyor. Her şişmanlamadan sonra tekrar kiloları vermek
güçleşiyor. Ayrıca araştırmalar Sürekli zayıflama ve şişmanlama düzeni
içinde yaşamanın sağlık açısından sürekli sabit ama fazla kiloda olmaya göre
daha riskli olduğunu ortaya çıkarmış. Hatta yavaş ama sürekli kilo alanlar
bile sürekli diyet yapma takıntısı olanlara göre daha az tehlikede.
"İradem güçlüdür, nasıl olsa canım istediği zaman zayıflarım " diye
düşünenlerin dikkatine sunulur. |